Кетогената диета (кето диета) содржи приближно 90-99% од калориите од масти и протеини и само 1-10% од јаглени хидрати. Јадењето на овој начин може да обезбеди одредени придобивки за губење на тежината или намалување на бројот на епилептични напади. 
Сепак, како што покажа една нова студија, следењето на кето диета дава здравствени придобивки само за краток временски период - 1-2 недели - по што почнуваат да се појавуваат нејзините негативни ефекти.
Што е кето диета?
Кетогената диета (или скратено кето диета) е диета со многу малку јаглени хидрати и многу маснотии, која може да има некои здравствени придобивки.
Повеќе од 20 студии покажаа дека овој тип на диета може да ви помогне да изгубите тежина и да го подобрите вашето здравје. Кетогената диета може дури и да има корист за дијабетес, рак на мозокот, епилепсија и Алцхајмерова болест.
Кетогената диета е диета со многу малку јаглехидрати (не повеќе од 1-10%), богата со маснотии, која има многу сличности со диетата Аткинс и диетата со малку јаглехидрати. Следењето на оваа диета доведува до нагло намалување на јаглехидратите и нивно замена со масти и протеини. Ова во голема мера ја намалува употребата на јаглехидрати од страна на телото и го префрла телото да користи масти како главен извор на енергија. Ако има малку гликоза во телото, црниот дроб ги преработува мастите во масни киселини и кетонски тела.
Кога се зголемува количината на кетонски тела во телото, се јавува кетоза, а мозокот почнува да ги користи овие кетонски тела наместо јаглени хидрати. Кога тоа ќе се случи, телото станува неверојатно ефикасно во согорувањето на мастите за енергија.
Кетогената диета може значително да го намали нивото на гликоза и инсулин во крвта. Ова, заедно со зголеменото количество на кетони, покажува некои корисни придобивки за телото.
Сепак, кето диетата може да биде потенцијално опасна за луѓето со дијабетес тип 1.
Придобивките од кето диетата
Една студија на 63 луѓе создаде две групи: или група со диета со малку маснотии или група со диета со ниски јаглени хидрати. Групата на луѓе со диета со малку маснотии беше ограничена во калории. Оваа студија продолжи 12 месеци.
Групата со ниски јаглехидрати изгубила повеќе тежина, 7,3% од нивната вкупна телесна тежина, во споредба со групата со малку маснотии, која изгубила 4,5%. Разликата беше статистички значајна на 3 и 6 месеци, но не и на 12 месеци. На крајот од експериментот, немаше разлика во тежината меѓу групите луѓе.
Вреди да се напомене дека групата со ниски јаглехидрати (кето диета) имаше покачени нивоа на триглицериди и HDL во крвта, но другите биомаркери беа слични помеѓу групите.
Ако ги анализираме познатите 23 клинички студии на луѓе кои го проценуваат ефектот на диетите со ниски јаглени хидрати (кето диети), можеме да ги формулираме општите заклучоци од овие студии. Повеќето студии постигнаа статистички значајни разлики во губење на тежината (секогаш во корист на диети со ниски јаглени хидрати).
Постојат неколку други фактори кои вреди да се забележат:
- Диетите со малку јаглехидрати често резултираа со 2-3 пати повеќе губење на тежината од диетите со малку маснотии. Во некои случаи немаше значителна разлика.
- Во повеќето случаи, калориите беа ограничени во групите со малку маснотии, додека групите со ниски јаглехидрати можеа да јадат колку што сакаа.
- Кога сите групи на испитаници ги ограничија калориите, диетите со ниски јаглехидрати сепак покажаа поголеми намалувања на телесната тежина, иако тоа не беше секогаш значајно.
- Имаше само едно истражување во кое групата со диета со малку маснотии изгуби повеќе тежина, иако разликата беше мала (0,5 кг) и не статистички значајна.
- Во некои студии, губењето на тежината беше најголемо на почетокот. Луѓето потоа почнуваат да ја враќаат тежината со текот на времето и откако ќе се откажат од кето диетата.
- Кога научниците ја разгледале количината на стомачни масти (лоши висцерални масти), диетите со ниски јаглехидрати имаа јасна предност во намалувањето на овој тип на маснотии.
Две од главните причини зошто диетите со ниски јаглехидрати (кето диети) се толку ефикасни за губење на тежината се високата содржина на протеини во храната и ефектите на овој стил на исхрана кои го потиснуваат апетитот. Ова резултира со драматично намалување на внесот на калории.
Штетните ефекти на кето диетата
Клиничките студии покажуваат дека кето диетата може да го подобри здравјето на една личност за краток временски период (до 12 месеци) со намалување на ризикот од развој на дијабетес тип 2 и, како резултат на тоа, намалување на воспалението предизвикано од масните клетки.
Студијата спроведена на Универзитетот Јеил покажа дека позитивните и негативните ефекти на исхраната се поврзани со однесувањето на имуните клетки наречени гама делта Т-клетки (γδ Т-клетки), клетки специфични за ткиво кои го намалуваат ризикот од дијабетес и воспаление.
Гама делта Т-клетките се имунолошки Т-клетки кои имаат карактеристичен Т-клеточен рецептор (TCR) на нивната површина. Повеќето Т-клетки се αβ (алфа бета) Т-клетки со TCR кој се состои од два гликопротеински синџири наречени α (алфа) и β (бета) TCR синџири. Спротивно на тоа, гама делта (γδ) Т-клетките имаат TCR кој се состои од еден γ (гама) синџир и еден δ (делта) синџир. Оваа група на Т-клетки има тенденција да биде помалку изобилна - околу 4-10% од сите Т-клетки - од αβ Т-клетките, но имаат најголемо изобилство во цревната слузница, во рамките на популацијата на лимфоцити познати како интраепителни лимфоцити (IELs).
Гама-делта имуните Т-клетки се карактеризираат со голем број карактеристики кои ги ставаат во границите на еволутивно попримитивниот вроден имунолошки систем, кој обезбедува брз одговор на различни патогени и адаптивниот имунолошки систем, каде лимфоцитите многу побавно ги координираат своите дејства. Во исто време, (γδ) Т-клетките имаат способност да имаат долгорочна меморија со цел да реагираат уште побрзо на патогените кога ќе се сретнат повторно во иднина.
Кето диетата доведува до зголемено присуство на имуните (γδ) Т-клетки и нивно исцрпување во масното ткиво
Кето диетата го мами телото да согорува масти, вели авторот на студијата д-р Вишва Дип Диксит од Медицинскиот факултет Јеил. Кога нивото на гликоза во организмот се намалува поради ниската содржина на јаглени хидрати во храната, телото се однесува како да е во пост, иако не е така, и почнува да согорува масти наместо јаглехидрати.
Ова предизвикува телото да користи β-хидроксибутират (бета-хидроксибутерна киселина) за производство на АТП и го намалува воспалението посредувано од NLRP3, цитозолен протеин вклучен во активирањето на воспалителните интерлеукини IL-1b и IL-18.
Процесот на намалување на јаглехидратите во храната, пак, започнува да произведува кетонски тела (кетони) како алтернативен извор на гориво. Кога телото согорува кетонски тела, заштитните гама делта Т-клетки се шират низ телото. И бројот на овие заштитни имунолошки клетки во масното ткиво нагло се намалува. Како што γδ Т-клетките во масното ткиво се намалуваат, нивото на воспаление кое овие клетки претходно го содржеле почнува да се зголемува. Познато е дека воспалението го стимулира акумулацијата на масните клетки.
Згора на тоа, глувците на кои им недостасувале имуни γδ Т-клетки покажале нарушена хомеостаза на гликоза, што доведува до зголемено ниво на гликоза во крвта.
Кето диетата го намалува ризикот од дијабетес и воспаленија, а исто така го подобрува метаболизмот на телото, забележаа научниците. По една недела на кето диета, глувците покажале намален шеќер во крвта и воспаление.
Но, кога телото е во овој режим „глад-не-глад“ доволно долго (повеќе од 1-2 недели), акумулацијата на маснотиите се случува истовремено со неговото распаѓање, открија научниците. Кога глувците продолжиле да јадат исхрана богата со масти и ниски јаглени хидрати, тие консумирале повеќе масти отколку што нивните тела можеле да согорат. И тогаш знаците на дијабетес и дебелина почнаа да се зголемуваат.
Несакани ефекти од кето диетата
Иако кетогената диета е безбедна за здрави луѓе, може да има некои првични несакани ефекти додека вашето тело се прилагодува на новата диета.
Оваа презентација често се нарекува кето грип и обично завршува во рок од неколку дена. Кето грипот вклучува ниска телесна енергија и нарушена ментална функција, зголемен глад, проблеми со спиењето, гадење, дигестивни непријатности и намалени перформанси за време на вежбањето.
За да го минимизирате ова, можете да започнете со диета со малку јаглехидрати во првите неколку недели. Ова може да го обучи вашето тело да согорува повеќе масти пред целосно да ги елиминирате јаглехидратите од вашата исхрана.
Кето диетата исто така може да ја промени рамнотежата на водата и минералите на вашето тело, така што додавањето дополнителна сол во вашите оброци или земањето минерален додаток може да помогне. Обидете се да земате 3.000-4.000 mg натриум (сол), 1.000 mg калиум и 300 mg магнезиум дневно за да ги намалите несаканите ефекти.